Gula Voragine, ne bir çığlığın ne de bir lanetin anıtıdır; o, dünyanın bir insanı yutma anının taşta yakalanmış hâlidir. Hikâyesi, dağların henüz yer değiştirdiği, toprak çatlaklarının şehirlerden hızlı koştuğu bir çağda başlar. Bu topraklarda yaşayanlar depremleri tanrıların öfkesi değil, yerin nefes alışları olarak görürdü. Bu nefesleri dinleyen bir kadın vardı. Adı kayıtlara geçmedi; çünkü o, sözle değil kulakla çalışırdı. Başını toprağa koyar, yerin içinden gelen boşluk seslerini ayırt ederdi.

Bir gün yer, alışılmadık bir sessizlikle sustu. Kadın bunun tehlike olduğunu anladı. İnsanları uyarmak için değil, yeri sakinleştirmek için vadinin ortasına indi. Rivayete göre ağzını açtı ama bağırmak için değil; yerin içindeki boşluğu doldurmak için. Çünkü eski inanca göre, toprak ancak bir boşluk bulduğunda çökerdi. Kadın nefesini verdi, sesini verdi, hatta çenesini verdi. Yer onu dinledi ama affetmedi.

Çökme başladığında kadın kaçmadı. Ağız daha da açıldı; bu kez yerin değil, onunki. Taş ustaları sonradan bu yüzü oyarken, alt çenenin kopuk bırakıldığını özellikle söylerler. Çünkü Gula Voragine’nin ağzı bir çığlık değildir; bir geçittir. Yerin yuttuğu seslerin, kaybolan şehirlerin, kapanan mağaraların geçidi. Üst yüz sakin, gözler kapalıdır. Çünkü tehlike görüldüğünde değil, anlaşıldığında korkutucudur.

Bu heykel tapınaklara konmaz, meydanlara dikilmez. Eski maden girişlerine, yarım kalmış tünellere yakın tutulur. Oradan geçenler istemsizce konuşmayı keser, yere bakar. Çünkü Gula Voragine şunu hatırlatır: Dünya bağırarak yıkılmaz. Sessizce açılır. Ve bazen, onu durdurmaya çalışan biri, geride yalnızca açık bir ağız bırakır.